Lees hier de platformtekst van PLATFORM PENTAGONE

Hieronder vind je de platformtekst van Platform Pentagone. Wil je als organisatie, groep, bewoners- of handelscomité deze tekst onderschrijven, laat het dan weten aan info@platformpentagone.be. We hebben enkel de naam van je organisatie/groep/comité nodig en één contactadres.

ditisgeen(klik op de afbeelding om de platformtekst te downloaden)

 

Platform Pentagone is de kritische stem van bewoners, handelaars, verenigingen, wijkcomités en regelmatige gebruikers… kom bij ons!

Het College van de stad Brussel gaat er prat op “de grootste voetgangerszone van Europa” te creëren tussen het de Brouckère- en het Fontainasplein. Ze wil dit doen om de handelsactiviteiten en het toerisme een boost te geven, o.a. door een nieuwe stedelijke lay-out te creëren rond het Beursplein en de aanpalende straten. Het beschikbaar openbaar vervoer wordt niet uitgebreid, verre van. Met dit nieuwe project wordt de toegankelijkheid voor de auto een prioriteit: er komt een mini-ring binnen de Vijfhoek, vier nieuwe ondergrondse parkings pal onder historische plekken in het centrum, en een uitbreiding van de Poelaertparking.

Wij, de bewoners, handelaars, werknemers, verenigingen en gebruikers, wij willen een aangename, levendige, aantrekkelijke stad waar de bewoners niets liever willen dan er te blijven. We zijn niet a priori tegen een voetgangerszone, we zijn wel tegen het vooral toeristisch, evenementieel en commercieel aspect van het huidige project, tegen het gebrek aan overleg en tegen de snelheid waarin alles bedisseld werd. We willen dat een voetgangerszone meer kwaliteit brengt in het leven van bewoners en handelaars van het centrum. Dus dat vervelende neveneffecten verminderen, niet vermeerderen.

 

  • Ja aan een gedeelde openbare ruimte die de levenskwaliteit van de bewoners verbetert!
  • Neen aan de privatisering van de openbare ruimte!

Platform Pentagone wil een openbare ruimte die een gevarieerd publiek aantrekt, met oog voor diverse functies, verschillende modi van vervoer en van veiligheid. Het gebruik van de openbare ruimte die vrijkomt door de voetgangerszone, moet herdacht worden. Nu dreigt een banalisering van een hyper-centrum. Dit verontrust ons: openbare ruimte wordt in concessie gegeven aan privé-operatoren om er publiciteits- en commerciële evenementen in uit te voeren. We moeten de openbare ruimte toegankelijk maken en houden voor iedereen. We willen niet dat de centrale lanen een “open lucht commercieel centrum” worden of een “permanent thema-park”, zoals de Stad dat wil.

Trouwens, we willen helemaal niet dat privé-investeerders en parking-bouwers zich kunnen bezig houden met de aanleg van pleinen en openbare ruimte bovenop de geplande nieuwe ondergrondse parkings, vlakbij de nieuwe voetgangerszone … zoals het in de lastenboeken van de parkings voorzien is. Meer nog, zo’n jarenlange werf kan niet anders dan schadelijk zijn voor de levenskwaliteit in en rondom deze openbare ruimtes!

 

  • Ja aan een gevarieerd commercieel aanbod!
  • Neen aan een gecommercialiseerde eenheidskoek!

Voor de stad Brussel dient het project van de voetgangerszone ook als een “economisch herstelplan” die het hart van de stad een “boost” moet geven om top producten aan te bieden, helemaal afgestemd op een publiek van toeristen/congresgangers.

Vergelijkende studies, op Europese schaal, tonen aan dat dit soort voetgangerszones een versneld proces in gang zet van gespecialiseerde zaken, met een duidelijk accent op restaurants (cfr. Beenhouwerstraat), snoep- en chocoladewinkels (cfr. Grote Markt), kleding- en schoenzaken (cfr. Nieuwstraat) of parfumwinkels. Door zo’n voetgangerszone verdwijnen de handelszaken die nuttig zijn voor het leven van alledag: diensten, algemene voedingszaken, apothekers, krantenwinkels of detailzaken. Die nieuwe voetgangerszone bevoordeelt grote ketens die een franchise-contract hebben, maar ze benadeelt zelfstandigen, kleine buurthandelszaken en diensten.

Platform Pentagone ondersteunt kwaliteitsvol werk. Het steunt syndicale organisaties en de handelaars die zich verzetten tegen een opening van de handelszaken 7 dagen op 7 en ook s’avonds laat. De Grondregie moet hier duidelijke regels stellen, ook voor haar commerciële panden.

 

  • Ja aan de verbetering van de luchtkwaliteit!
  • Neen aan meer vervuiling!  

Een voetgangerszone zou eerst en vooral moeten zorgen voor minder auto-verkeer in de Vijfhoek en op de kleine ring. Wat nu gepland is door de Stad, is vooral gericht op toerisme en commerciële evenementen en wil vooral een hyper-centrum aantrekkelijk maken: dat zal onvermijdelijk meer auto-verkeer met zich meebrengen en zal de luchtkwaliteit in de Vijfhoek en op de kleine ring nog slechter maken dan ze nu al is.

Wetenschappelijk onderzoek stelt dat luchtvervuiling vooral te wijten is aan auto-verkeer. Een langdurige blootstelling aan fijne stofdeeltjes (PM10) en ultra fijne stofdeeltjes (PM25) vormen nu de belangrijkste factor van de luchtvervuiling. Er wordt algemeen aangenomen dat dit de levenskwaliteit van 1 tot 18 maand kan verminderen, in de Benelux. De luchtvervuiling treft vooral het ademhalingssysteem (moeilijke ademhaling, asthma crisis…) maar kan ook kankerverwekkend zijn (uitlaatgassen van dieselmotoren).

De stad Brussel moet zich echt engageren om de vervuiling te verminderen op gans haar grondgebied.

 

  • Ja aan een mobiliteit die het openbaar vervoer versterkt en het fietsen en het stappen promoot!
  • Neen aan een toename van auto’s rondom het hyper-centrum!

Een mini-ring tussen de kleine ring en het hyper-centrum zal de druk van de auto doen toenemen overal in de Vijfhoek. De wagens die nu door de centrale lanen rijden, zullen naar die mini-ring geleid worden. Daarbovenop zullen de nieuwe geplande parkings langs de mini-ring extra auto’s aantrekken omdat ze bezoekers tot vlakbij de voetgangers- en commerciële zone willen brengen!

De bestaande openbare parkings zijn nu ruim onderbezet (5.000 vrije plaatsen op een aanbod van 15.700 in de Vijfhoek – 2010). Een betere signalisatie is nodig. Men zou ook gebruik kunnen maken van de talrijke privé-parkings die ‘s avonds en in de weekends leeg zijn (15.000 plaatsen, vooral in de Vijfhoek).

De Stad Brusel moet er ook voor zorgen dat personen met beperkte mobiliteit (invaliden, senioren, mensen met kindjes) een betere toegang hebben tot het openbaar vervoer. Ze moet ook zorgen voor de veiligheid van voetgangers en fietsers, altijd en overal. Er mogen geen plotse obstakels zijn en de haltes van het openbaar vervoer moeten dicht bij de bestemming van de passagiers zijn.

 

  • Ja aan een betaalbare huisvesting binnen de hele perimeter van het project!
  • Neen aan vastgoedspeculatie!

De omslag naar een voetgangerszone, helemaal in het teken van het evenementiële en commerciële, zal wellicht de huurprijzen in die zone doen stijgen. De Stad geeft zelf toe dat ze een nieuwe “creatieve klasse” wil aantrekken in het kader van haar nieuw commercieel ontwikkelingsplan. Er moet dus gelet worden op een controle op de verhoging van de huurprijzen. De Grondregie en het OCMW van Brussel moeten erop toezien dat de huidige huurprijzen niet verhoogd worden, dat de huidige huurders kunnen blijven, ook in de handelspanden, en dat er een voldoende aanbod aan sociale woningen blijft.

 

  • Ja aan respect voor de wijken rondom de voetgangerszone!
  • Neen aan het draineringseffect van auto en handel dat de aanpalende wijken verstikt!

Het College wil het autoverkeer enkel beperken tussen Fontainas en de Brouckère. De transit west-oost (en omgekeerd) blijft behouden en ook die tussen de verschillende wijken van de Vijfhoek. M.a.w. bij het minste akkefietje (erg waarschijnlijk) op de mini-ring zullen de auto’s alle kanten opgaan om toch maar een uitweg te vinden.

Meer nog, het nieuwe verkeersplan wil van de Stalingradlaan de zuidelijke toegang tot de Vijfhoek maken, met een nieuwe parking op het Rouppeplein. De voetgangerszone op de Stalinggradlaan komt hierdoor helemaal in het gedrang. Ook de andere parkings botsen met bestaande wijkcontracten die net tot doel hadden om de openbare ruimte aangenamer te maken (wijkcontract Jonction, Ijzer/Kaaien, Bloemenhof,…). De handelaars die gekneld zitten tussen de kleine ring en het hyper-centrum vrezen ook voor hun klanten door de marketing met betrekking tot de voetgangerszone.

De bestaande voetgangerszones moeten gerespecteerd en verder ontwikkeld worden, evenals de groene lanen en parkjes in de verschillende wijken; ze moeten afgeschermd worden van transit auto-verkeer (moeilijk te controleren).

 

  • Ja aan een betere gezondheid voor alle bewoners!
  • Neen aan geluidsoverlast!

Lawaai is de belangrijkste overlast voor onze zintuigen. Geluidsoverlast heeft dikwijls een onomkeerbaar effect op ons gehoor (vermindering van hoorcapaciteit, doofheid), heeft een effect op onze slaap (70 decibels maakt zowat iedereen wakker), op hart- en vaataandoeningen, hormonale toestand, intellectuele ontwikkeling, gedragsstoornissen… Veel inwoners klagen al jaren over de overlast die mega-evenementen veroorzaken, zo bijvoorbeeld Winterpret, Brussels Summer Festival, om niet te spreken over de talrijke terrassen en bars die tot een gat in de nacht open zijn, o.a. in de Sint-Gorikswijk. Komt daar nog een uitgebreide voetgangerszone bij, helemaal gewijd aan evenementen, dan wordt dat wel echt problematisch.

In het Brussels Gewest (cijfers van 2013) verklaart 49% van de Brusselse bevolking (15 jaar en ouder) dat ze thuis geconfronteerd worden met overlast (vooral geluid, trillingen, luchtvervuiling, slechte reuk), dit tegenover 27% in het Waals Gewest en 23% in het Vlaams Gewest.

De Stad moet erop toezien dat de wetgeving inzake geluid in stedelijk milieu toegepast wordt, vooral dan de beperking op uitgebrachtte decibels, vooral die van versterkte muziek, die moet verboden worden tussen 22uur en 7u, tenzij een uitzondering wordt toegestaan.

 

  • Ja aan een echte inspraak van de bewoners, aan een grondige effectenstudie over het hele plan, zoals de Europees wetgeving het voorschrijft!
  • Neen aan het non-debat en aan het gebrek aan ernstig voorbereidend studiewerk!

Je zou denken dat een mega-project als dit, dat een grote impact zal hebben op de direct betrokken wijken, op het ganse Gewest, en zelfs daar buiten, dat zo’n project dus uitgebreid en diepgaand bestudeerd werd en bediscuteerd werd met alle betrokkenen. Niets daarvan! Integendeel, “we deden alles net andersom” (dixit Yvan Mayeur)

De Stad wil koste wat kost vooruit en keurde de projecten goed zonder noembare voorbereidende studies. Het mobiliteitsplan baseert zich a prioiri enkel op cijfers over de bestaande verkeersstromen, en ze overtreedt hiermee de gewestelijke ordonnantie inzake Mobiliteitsplanning. De Stad presenteert haar plan ook in kunstmatig opgedeelde stukken en voorziet enkel vereenvoudigde, niet onafhankelijke “effectenrapporten” in plaats van de meer volledige effectenstudies met een begeleidingscomité … wat het circulatieplan betreft is er eigenlijk geen enkele officiële voorstudie gebeurd.

De Stad vindt dat het genoeg is “te informeren om een zeker draagvlak te creëren” bij bewoners en gebruikers. Die mogen tevreden zijn als ze al “pertinente suggesties” kunnen doen in verband met totaal bijkomstige/esthetische aspecten van het project. Dit is in strijd met wat het Europees recht voorschrijft, dat stelt dat grote stadstontwikkelingsplannen onderworpen zijn aan:

  • uitgebreide studies die de effecten op het leefmilieu evalueren,
  • aan de participatie van het publiek vanaf het prille begin van de procedure, dus “als alle opties en mogelijkheden nog open staan”, of “voor het plan of het programma aanvaard zijn of aan de wetgevende procedure onderworpen worden”

We vragen dus alleen maar dat de Europese en Brusselse wetgeving nageleefd wordt.

 

 

 

Daarom vragen de leden van het platform u om ons te vervoegen en het debat in de wijken aan te gaan.

 

Het is dringend, want de Stad zet door:

  • de voetgangerszone en het nieuwe circulatieplan gaan van start op 29 juni 2015
  • het openbaar onderzoek, enkel over de aanleg van de voetgangerszone, is gepland in de zomervakantie
  • de werken van de nutsbedrijven (Sibelga, Vivaqua…) zijn al bezig
  • idem voor de installatie van de nieuwe terminussen voor de bussen en voor de consolidatiewerken tussen de metro en voetgangerszone

 

Facebook: platformpentagone